Triển khai công chứng điện tử: Cần có giải pháp hỗ trợ nhóm người yếu thế

PGS.TS Nguyễn Quang Tuyến phát biểu tại tọa đàm

Công chứng điện tử hứa hẹn mang lại nhiều tiện ích cho người dân, nhưng không phải ai cũng có điều kiện tiếp cận như nhau. Theo PGS.TS Nguyễn Quang Tuyến, nếu thiếu sự hỗ trợ cần thiết, người cao tuổi, người ở vùng sâu, vùng xa và những người hạn chế kỹ năng số rất dễ đứng ngoài tiến trình này.

Chuyển đổi số là xu thế tất yếu, nhưng không phải ai cũng dễ thích nghi

Chuyển đổi số đang mở ra nhiều cơ hội để đơn giản hóa thủ tục hành chính, rút ngắn thời gian giải quyết hồ sơ và nâng cao tính minh bạch trong các giao dịch bất động sản. Công chứng điện tử cũng được kỳ vọng sẽ giúp người dân tiếp cận dịch vụ thuận tiện hơn, giảm chi phí đi lại và tiết kiệm thời gian.

Tại Tọa đàm Bảo vệ người yếu thế trong giao dịch bất động sản do Báo Phụ nữ Việt Nam phối hợp với Hiệp hội Công chứng viên Việt Nam tổ chức, PGS.TS Nguyễn Quang Tuyến, Trưởng khoa Pháp luật Kinh tế, Trường Đại học Luật Hà Nội, Trưởng ban Pháp chế Hiệp hội Bất động sản Việt Nam nhấn mạnh, chuyển đổi số là yêu cầu tất yếu trong quá trình phát triển đất nước và hiện đại hóa nền hành chính. 

PGS.TS Nguyễn Quang Tuyến cho rằng, công nghệ không làm thay con người, công chứng điện tử chỉ là phương tiện, còn công chứng viên vẫn là trung tâm. Ảnh: Trường Hùng

Ông cho rằng, trong bối cảnh tổ chức chính quyền địa phương hai cấp, địa bàn quản lý ngày càng rộng, nếu vẫn duy trì cách làm thủ công sẽ rất khó đáp ứng yêu cầu công việc. Việc ứng dụng công nghệ số, trong đó có công chứng điện tử, sẽ góp phần nâng cao năng suất lao động, rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ và tạo thuận lợi cho người dân.

Theo PGS.TS Nguyễn Quang Tuyến, công chứng điện tử bên cạnh phương thức công chứng truyền thống mang lại nhiều lợi ích như nhanh hơn, thuận tiện hơn, tiết kiệm thời gian nếu được triển khai hiệu quả. Tuy nhiên, cùng với những lợi ích đó cũng xuất hiện không ít thách thức cần được tính đến.

Ông lưu ý, nếu nền tảng công nghệ không bảo đảm an toàn thì rất dễ bị lợi dụng để lừa đảo hoặc bị tấn công mạng. Bên cạnh đó, việc số hóa cũng đặt ra yêu cầu phải bảo đảm bí mật đời tư của người dân khi xây dựng và khai thác các cơ sở dữ liệu.

Muốn người yếu thế hưởng lợi từ công nghệ thì phải có sự trợ giúp

PGS.TS Nguyễn Quang Tuyến cho rằng, nếu chỉ chờ người dân tự thích nghi với chuyển đổi số thì sẽ rất khó. “Nếu chúng ta không chủ động đến với người yếu thế trong xã hội thì rất khó”, ông nhấn mạnh, đồng thời cho rằng những người cao tuổi, người ở vùng sâu, vùng xa cần được hỗ trợ để có thể tiếp cận các dịch vụ số.

Một trong những nội dung được PGS.TS Nguyễn Quang Tuyến nhấn mạnh là làm thế nào để người yếu thế thực sự được hưởng lợi từ quá trình chuyển đổi số.

Ảnh minh họa

Theo ông, đối với người dân ở vùng sâu, vùng xa hay người cao tuổi, việc tiếp cận công nghệ không hề đơn giản. Họ cần được hướng dẫn cách sử dụng máy tính, điện thoại thông minh, internet cũng như các ứng dụng số trước khi có thể sử dụng các dịch vụ công trực tuyến hay công chứng điện tử.

Theo ông, nếu không có con cháu hoặc những người có chuyên môn hỗ trợ thì rất nhiều người cao tuổi sẽ gặp khó khăn khi tiếp cận các dịch vụ công chứng điện tử. Vì vậy, bên cạnh việc phát triển công nghệ, vẫn cần có những hình thức hỗ trợ phù hợp để nhóm yếu thế không bị đứng ngoài tiến trình chuyển đổi số.

PGS.TS Nguyễn Quang Tuyến cũng nhấn mạnh rằng công nghệ hay trí tuệ nhân tạo (AI) chỉ là công cụ hỗ trợ. “Công nghệ không làm thay con người”, ông nói và cho rằng AI chỉ xử lý thông tin trên cơ sở dữ liệu được cung cấp, không thể thay thế khả năng đánh giá, phân tích cũng như trách nhiệm nghề nghiệp của công chứng viên.

Theo vị chuyên gia, công chứng điện tử chỉ là phương tiện, còn con người vẫn là yếu tố trung tâm. Vì vậy, trong quá trình triển khai công chứng điện tử, cần tiếp tục khẳng định vai trò của công chứng viên trong việc bảo đảm an toàn pháp lý, đặc biệt đối với những người ở vị thế yếu hơn trong các giao dịch dân sự.

Ông cho rằng, chuyển đổi số là xu hướng không thể đảo ngược, nhưng để mọi người dân đều được hưởng lợi thì cùng với đầu tư công nghệ cần có giải pháp hỗ trợ phù hợp cho những người còn hạn chế về kỹ năng số, nhất là người cao tuổi và người dân ở vùng khó khăn.

PGS.TS Nguyễn Quang Tuyến lưu ý gì về công chứng điện tử?

– Chuyển đổi số và công chứng điện tử là xu thế tất yếu.

– Công chứng điện tử giúp giao dịch nhanh hơn, thuận tiện hơn và tiết kiệm thời gian nếu được triển khai hiệu quả.

– Người cao tuổi, người ở vùng sâu, vùng xa cần được hỗ trợ để có thể tiếp cận các dịch vụ số.

– Công nghệ không làm thay con người.

– Công chứng điện tử chỉ là phương tiện, còn công chứng viên vẫn là trung tâm.

Nguồn tin: Báo điện tử Phụ nữ Việt Nam.